Oluş ve Kılış Fiilleri Nelerdir?

Varlıkları hareketlerini, durumlardan etkilendikleri işleri ve oluşları fiiller ifade eder. Fiiller bir işi, hareketi, oluşu ve durumu şahıs ekleriyle anlatan sözcüklerdir. Bir kelimenin fiil olup olmadığı “mek, mak” mastar eklerinin sözcüğün sonuna getirilmesiyle anlaşılır. Getirilen eklerle anlam taşıyan sözcükler fiillerdir.

Oluş Fiilleri
Varlıkta kendiliğinden oluşan değişiklikleri anlatan fiiller oluş fiilleri olarak adlandırılır. Nesne ya da kişi üzerinde meydana gelen değişimin istem dışılığını anlatan oluş fiilleri zaman unsurunu içerisinde bulundurur ve eylemin oluşabilmesi için gerekli sürenin geçmesi gerektiğini, zamanın olayı ortaya çıkardığını anlatır. Oluş fiilleri geçişsizdir yani nesne alamaz. “Onu” kelimesini cümle başına getiremezken, “kimi ve neyi” sorularına yanıtı yoktur.
Oluş fiillerine örnek olarak yaşlanmak fiilini verebiliriz. Yaşlanmak eyleminde özne bulunmaz. Olay istem dışı ve kendiliğindendir. Onu kelimesi cümle başına getirildiğinden anlam vermez. Bu nedenle geçişsizdir. Oluş fiillerine sararmak, morarmak, bayatlamak, paslanmak, solmak ve soğumak gibi fiil örnekleri verilebilir.

Kılış (İş) Fiilleri
Belli bir hareketi anlatan fillerdir. Özne ve işten etkilenen nesnesi vardır. Nesneye sahip olan kılış fiilleri geçişlidir. “Onu” kelimesini kılış fiillerinin başına getirdiğimizde anlamlı olur. Geçişli fiiller olduğundan “neyi ve kimi” sorularına yanıtı vardır. Kılış fiillerine örnek olarak atmak eylemi verilebilir. Bu fiilde öznenin etkisi vardır. “Onu” kelimesi getirildiğinde cevap alınıyorsa kılış fiili olduğunu da anlayabiliriz. Kılış fiillerine silmek, anlatmak, taramak, kapatmak, sevmek, dinlemek gibi fiil örnek olabilir.

Benzer Yazılar

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

Close