0

Osmanlı Devletinde Lonca Teşkilatı

15. yüzyıl sonlarında ortaya çıkan Osmanlı Devletindeki Lonca teşkilatı, 20. yüzyıl sonuna kadar varlığını devam ettirmiştir. Lonca teşkilatı Osmanlı Devletinde küçük çaplı zanaatların örgütlenme biçimine verilen isimdi. Lonca Teşkilatı temeli geleneklere bağlılık, meslek sırlarını saklama, el işçiliğine saygı gibi prensiplere bağlıdır. Zanaat örgütlenme sistemi olan Lonca teşkilatı kısa sürede Osmanlı’nın her köşesine yayıldı. Lonca Teşkilatının avarız sandık sistemine üye olanlar ise kaza ve ölüme karşı aileleriyle birlikte sigortalı oluyordu. 17. yüzyılda bu teşkilata bağlı üye sayısı 126.000 bin olarak tespit edilirken 1109 lonca bulunuyordu. Ancak sanayileşme hareketleri ve fabrikalaşmayla el sanatları önemini kaybetmeye başladı ve 1913 yılında İttihat ve Terakki Fırkasıyla Lonca Teşkilatı tamamen ortadan kalktı.

osmanli lonca

Lonca Teşkilatının Amaçları
Loncanın amaçları arasında üretimde uygulanması gereken kuralları belirlemek ve geçerli kılmak yatıyordu. Loncanın amaçlarına göre hammadde temini ve dağıtımı adaletli olarak yapılmalıydı. Hamdest olanların haklarından geliniyordu. Bu kurallara uyulması zorunluluğu Lonca Teşkilatınca sağlanıyordu.

Loncalar sayesinde üyelerin mesleki etkinlikleri denetleniyordu. Gerekli düzenlemeler yapılıyordu. Ürünlerin üretim süreci, kalitesi, fiyatları denetlenirken, üyeler arasında anlaşmazlık olduğunda sorunlar giderilmeye çalışılırdı. Halk ve merkezi idare arasında aracılık yapan loncalar, hükümet emirlerini de halka aktarıyordu.

Lonca Teşkilatının Yaptırımları
Disiplini sağlamak amacıyla üyelere ceza verilirdi. Tüketici haklarının korunması öncelikleriydi. Kusurlu mal satan esnaflarda kazanç iadesi alınır ve bu esnafların maddi tazminat ödemeleri sağlanırdı. Bu ödemelere cereme adı verilir. Geleneklere aykırı davrananlar ise dükkan kapama cezasına çarptırılır. Korkutucu nitelik taşıdığından dayak cezası verildiği de olurdu.

Genel

Bir Cevap Yazın